Cây chè trên đất Phổng Lái

Nằm dưới chân đèo Pha Đin huyền thoại, xã Phổng Lái được thiên nhiên ưu đãi cho khí hậu, điều kiện thổ nhưỡng phù hợp để phát triển cây chè. Bén rễ với mảnh đất Phổng Lái từ những năm 60 của thế kỷ trước, khi những người con quê hương Thái Bình lên phát triển kinh tế mới và đem theo cây chè lên trồng. Chè Phổng Lái thơm, ngon, nước màu xanh tự nhiên, vị chát dịu, ngày càng được nhiều người biết đến. Cây chè đã và đang trở thành cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế xã hội, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống người dân.

Người dân xã Phổng Lái thu hái chè.

Đến với xã Phổng Lái (Thuận Châu) những ngày này, trên những nương chè trải rộng ngút ngàn, người dân khẩn trương hái những búp chè xanh ngát. Hiện, xã Phổng Lái có gần 700 ha chè, tạo thu nhập cho trên 2.000 lao động với hơn 400 hộ trồng, chế biến, kinh doanh chè trên địa bàn xã. Bà Đặng Thị Phương, bản Thư Vũ, là người con quê Thái Bình lên xây dựng kinh tế tại xã Phổng Lái từ năm 1961, mới đầu trồng ngô, sắn thấy hiệu quả không cao, gia đình bà đã chuyển sang trồng chè, cho thu nhập ổn định. Bà Phương cho biết: Gia đình tôi trồng chè từ năm 2005; hiện với 7.000 m2 chè của gia đình, mỗi tháng hái 2-3 lần; mỗi lần 7-8 tạ búp chè tươi, bán với giá 8.000 đồng/kg, gia đình thu về từ 5-6 triệu đồng/lần hái; so với trồng ngô sắn, hiệu quả hơn nhiều và cây chè cho thu nhập ổn định hơn.

Để phát huy, tiềm năng và thế mạnh đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, những năm gần đây, nhiều công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất, kinh doanh chè đã tham gia hợp tác, hướng dẫn người trồng chè ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại từ khâu trồng, chăm sóc, chế biến theo tiêu chuẩn VietGAP, đảm bảo nguyên liệu sản xuất đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Điển hình là các đơn vị như: Công ty TNHH nông sản Thân Nga, Công ty TNHH Trà Thu Đan, HTX sản xuất kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận… đã đầu tư dây chuyền, thiết bị hiện đại, có khả năng sản xuất các loại chè cao cấp, chất lượng cao. Nhờ sự hợp tác này, hiệu quả kinh tế thu được từ hoạt động sản xuất, kinh doanh chè đã được nâng lên rõ rệt; năng suất bình quân đạt 9 tấn/ha; đến nay, đã có hàng nghìn tấn chè thành phẩm của Phổng Lái được xuất khẩu sang thị trường Đài Loan (Trung Quốc).

Kiểm tra chè khô thành phẩm tại nhà máy chế biến chè của HTX

sản xuất kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận.
 

Đến thăm HTX sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận, chúng tôi chứng kiến khung cảnh nhộn nhịp, tấp nập, rất nhiều nông dân chở chè đến nhập cho HTX. Dây chuyền chế biến hoạt động hoàn toàn tự động, chỉ có khâu cân chè tươi và đóng gói chè khô là cần công nhân làm trực tiếp, với công suất 400 tấn chè khô/năm. Ông Nguyễn Xuân Nghiêm, Giám đốc HTX sản xuất kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận, chia sẻ: Công ty đầu tư dây chuyền chế biến mới từ năm 2013, với công suất hiện tại là sao được 1 tấn chè tươi/giờ và cho ra 2 tạ chè khô thành phẩm. Hiện, công ty bao tiêu sản phẩm chè búp tươi cho người dân xã Phổng Lái và các xã lân cận; tạo việc làm thường xuyên cho 25-30 người dân địa phương.

Công ty TNHH Trà Thu Đan với hơn 300 ha vùng nguyên liệu chè, dây chuyền chế biến chè với công suất 2 tấn chè tươi/ngày, tạo việc làm thường xuyên, thu nhập ổn định cho hơn 100 lao động, không chỉ cho người dân trong xã, mà cả các xã lân cận. Điển hình như anh Lò Văn Quỳnh, bản Trọ, xã Chiềng Pha, làm công nhân chế biến chè cho Công ty được 4 năm, vợ anh cũng tham gia chăm sóc, thu hái chè cho Công ty; thu nhập bình quân của 2 vợ chồng gần 10 triệu đồng/tháng. Chị Lò Thị Lan, bản Lốm Púa, xã Phổng Lái đã 3, 4 năm nay, tranh thủ lúc nông nhàn chị đến hái chè thuê cho Công ty, thu nhập từ 150-200 nghìn đồng/ngày. Chị Lan cho biết: Mùa thu hái chè, mỗi ngày tôi hái được 50-60 kg; còn vào dịp chăm sóc cây chè, tôi tham gia làm cỏ, bón phân cho cây cũng cho thu nhập gần 200.000 đồng/ngày.

Mặc dù đã được chứng nhận nhãn hiệu “Chè Phổng Lái Thuận Châu” nhưng vẫn còn thiếu về chỉ dẫn địa lý; sản phẩm chè của Phổng Lái xuất khẩu ra thị trường vẫn dưới dạng sản phẩm sơ chế, đóng trong bao bì lớn, chủ yếu bán buôn cho các doanh nghiệp lớn tại Hà Nội hoặc xuất sang thị trường Đài Loan (Trung Quốc), giá chè dao động từ 90-150 nghìn/kg. Chè Shan và chè Kim Tuyên giá từ 120-150 nghìn/kg, chè Lai từ 90-120 nghìn/kg.

Ông Nguyễn Văn Báu, Bí thư Đảng ủy xã Phổng Lái, cho biết: Cây chè rất phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu của xã và đã mang thu nhập ổn định cho bà con. Xác định lựa chọn chè là một trong những sản phẩm chủ lực, tiêu biểu theo chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP),  thời gian tới, xã Phổng Lái tiếp tục vận động cá nhân, doanh nghiệp liên kết, thực hiện bao tiêu sản phẩm cho bà con nông dân với giá ổn định, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, tuân thủ quy trình sản xuất sạch, đảm bảo chất lượng; đặc biệt trong khâu chế biến, hướng tới xây dựng thành công thương hiệu “Chè Phổng Lái Thuận Châu” để xuất khẩu sang các thị trường khó tính.

Sau gần 6 thập niên bén rẽ nơi quê mới, cây chè đã trở thành cây trồng thế mạnh của xã Phổng Lái, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người nông dân, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững, đời sống của nhiều hộ dân trong xã ngày càng ổn định, bộ mặt nông thôn của xã ngày một đổi mới.

Theo Báo Sơn La